ทำไมต้องชื่อ...ศูนย์เวชศึกษาป้องกัน

ศูนย์เวชศึกษาป้องกัน   มาจากภาษาอังกฤษว่า

 “ PREVENTIVE DRUG EDUCATION CENTER”  หรือเรียกสั้นๆว่า   PDEC

  PREVENTIVE   แปลว่า   ป้องกัน  (เป็นคุณศัพท์)
DRUG   แปลว่า   ยา   (หมายถึงตัวยาทั้งหมด หรือวางยา)
EDUCATION   แปลว่า   การศึกษา
CENTER   แปลว่า   ศูนย์  (ไม่ใช่สูญหาย)

                        เมื่อเราคิดจะให้ชื่อเป็นภาษาไทยก็ทำได้หลายๆอย่าง ได้มีผู้รู้ท่านหนึ่ง คืออาจารย์ประเสริฐ ตันสกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านยาเสพติดและโรคเอดส์ ของกรมการฝึกหัดครูในสมัยนั้น ได้ศึกษาและพิจารณาใช้คำว่า “เวชศึกษาป้องกัน” เพราะมี “ศึกษาป้องกัน กับ เวช” ตัวที่มีปัญหาก็คือ “เวช” เป็นภาษาแขกเผ่าหนึ่ง อีกเผ่าหนึ่งเขียน “เวทย์” แปลว่า การรักษา เกี่ยวกับการรักษา ฯลฯ อะไรทำนองนั้น

                        ดังนั้นคำว่า “เวชศึกษาป้องกัน” ถ้าจะพยายามแปลตามรากภาษาก็คงแปลว่า “การศึกษาเรื่องที่เกี่ยวข้องกับงานบำบัดรักษาเพื่อผลทางป้องกัน” คนรู้มากก็จะฟังคล้ายเป็นหน้าที่ของพวกพ่อมดพวกหมอไป ศูนย์เวชศึกษาป้องกัน ได้มีการจัดตั้งขึ้นในวิทยาลัยต่าง ๆ ตามมติของที่ประชุมอธิบดี เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2524 หลังจากนั้นชื่อนี้ก็ได้แพร่หลายไปในที่ต่าง ๆ ด้วยสื่อชนิดต่าง ๆ กันจนบัดนี้ประมาณ 20 ปีแล้ว แต่ปรากฏว่าหลายท่านยังไม่ทราบและไม่เข้าใจว่า ศูนย์นี้คืออะไรทำหน้าที่อะไร จึงขอคลายความสงสัยไว้ที่นี้เลย เพื่อจะได้รู้จักศูนย์เวชศึกษาป้องกัน หรือ ศวป.

               ศูนย์เวชศึกษาป้องกัน คือ ศูนย์กลางทางวิชาการด้านการป้องกัน ยาเสพติด โรคเอดส์และอุบัติภัยในสถานศึกษา มีหน้าที่หลักสำคัญ คือ การให้ความรู้/อบรม ครูอาจารย์ นักศึกษา นักเรียน ในสถานศึกษาต่างๆในพื้นที่ๆกำหนด โดยแรกเริ่มนั้นเพื่อส่งเสริมสนับสนุนการใช้กระบวนการทางการศึกษาเป็นเครื่องมือในการป้องกันปัญหาสิ่งเสพติด กรมการฝึกหัดครูโดยความเห็นชอบของ ปปส.ศธ.(คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดกระทรวงศึกษาธิการ) ได้จัดตั้งศูนย์เวชศึกษาป้องกันขึ้นเป็นศูนย์วิชาการและฝึกอบรมเพื่อการป้องกันในวิทยาลัยครูทั้ง 36 แห่ง ต่อมาเมื่อปัญหาโรคเอดส์เริ่มแพร่ระบาดขึ้นในประเทศไทยตั้งแต่นี้ พ.ศ. 2527 กรมการฝึกหัดครูจึงผนวกงานป้องกันโรคเอดส์ให้เป็นภารกิจของศูนย์เวชศึกษาป้องกันอีกงานหนึ่ง ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2531 และเพิ่มงานด้านการป้องกันอุบัติภัยอีกงานหนึ่ง แต่ยังไม่ค่อยปรากฏเป็นรูปร่างชัดเจนนัก

             ศูนย์เวชศึกษาป้องกัน ได้เริ่มมีชื่อเป็นหน่วยงานของวิทยาลัยครูนครสวรรค์ ที่มีสายงานขึ้นโดยตรงกับรองอธิการฝ่ายกิจการนักศึกษา ตั้งแต่ พ.ศ.2524 แต่ยังไม่มีหัวหน้าหน่วยงานที่แน่นอนและยังไม่ได้เริ่มดำเนินการ จนกระทั่งเดือนกันยายน พ.ศ. 2526 ในสมัย ดร.หอม คลายานนท์ เป็นอธิการ จึงได้จัดตั้งศูนย์อย่างเป็นทางการ โดยมี หัวหน้าในตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา จนกระทั่งปัจจุบัน